Σημερα 26/9/21 δημοσιευτηκε στο ΒΗΜΑ της Κυριακης ,συνετευξη μου . Ενα καλο κειμενο απο την κ. Βαρδακη.
Δημοσθένης Δαββέτας: Με τα φτερά της γνώσης
O καταξιωμένος συγγραφέας και καθηγητής Αισθητικής και Φιλοσοφίας της Τέχνης στο Παρίσι μιλάει στο «Βήμα» για τα δύο νέα βιβλία του, τα οποία μυούν τον αναγνώστη στον κόσμο της Μοντέρνας Τέχνης και της Μόδας. Από την Ερη Βαρδάκη
Hοmo Universalis. Πρόκειται για έναν χαρακτηρισμό που δικαίως αποδίδεται στον καθηγητή Αισθητικής και Φιλοσοφίας της Τέχνης, αλλά και συγγραφέα, εικαστικό, ποιητή και γεωπολιτικό αναλυτή, στον πολυσχιδή Δημοσθένη Δαββέτα. Αυτή τη φορά ο αεικίνητος δημιουργός με τη μυθιστορηματική ζωή παραδίδει δύο βιβλία: τη «Μικρή Ιστορία της Μοντέρνας Τέχνης» αλλά και τη «Μικρή Ιστορία της Μόδας» (αμφότερα κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Διόπτρα»). Μέσα από κείμενα εύληπτα και συνάμα γοητευτικά, ο αναγνώστης μαθαίνει για τον κόσμο της Μοντέρνας Τέχνης και της Μόδας, με τον συγγραφέα να συστήνει τις μυθικές προσωπικότητες που σφράγισαν με την παρουσία τους αυτούς τους δύο χώρους, ξεδιαλύνοντας ταυτόχρονα με τρόπο απόλυτα κατανοητό δύσκολους όρους και έννοιες. «Νεαρό παιδί, μόλις 21-22 ετών, έφυγα από την Ελλάδα και είχα την τύχη να βρεθώ δίπλα σε ανθρώπους όπως ο Γιόζεφ Μπόις στη Γερμανία και ο Αντι Γουόρχολ στην Νέα Υόρκη» αναφέρει μιλώντας στο «Βήμα» ο Δημοσθένης Δαββέτας. «Αυτοί οι δύο άνθρωποι με δίδαξαν το εξής: ότι η τέχνη για να επιτελεί το έργο της σωστά, δεν πρέπει να απευθύνεται σε μια δική της γλώσσα κλειστή και αυτονόητη μόνο στους ειδήμονες, αλλά αντίθετα να γίνεται κατανοητή στο ευρύ κοινό. Αυτό προκύπτει, αν θέλετε, και από τον ορισμό της, μέσα από τη μυθολογία. Την τέχνη την πήρε ο Προμηθέας από τους Θεούς για να τη δώσει στους ανθρώπους. Εφερε λοιπόν τον χαρακτήρα μίας επαναστατικής δύναμης. Γιατί τελικά η τέχνη είναι μια βαθιά προσπάθεια εκδημοκρατισμού».
Ετσι ακριβώς λοιπόν λειτούργησε και ως συγγραφέας ο Δημοσθένης Δαββέτας μέσα από αυτά τα δύο βιβλία του, λαμβάνοντας υπόψη του το πλατύ κοινό, χωρίς όμως να κάνει εκπτώσεις στις έννοιες και τις αξίες που εξετάζει. «Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα: να μπορείς να εξηγήσεις δύσκολους όρους με τρόπο κατανοητό» αναφέρει. «Οπως μου είχε πει κάποτε και ο Αντι Γουόρχολ “το μυστήριο βρίσκεται στην απλότητα”».
Εξερευνώντας τη Μοντέρνα Τέχνη
Πράγματι στο βιβλίο του «Μικρή Ιστορία της Μοντέρνας Τέχνης» αρχικά ξεκαθαρίζει τη σύγχυση ανάμεσα στους όρους Μοντέρνα και Σύγχρονη Τέχνη. «Κάθε τι νέο δεν μπορεί χαρακτηρίζεται ως μοντέρνα τέχνη, η οποία έχει συγκεκριμένο χώρο και χρόνο και γεννιέται λίγο μετά το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα με τη βιομηχανική επανάσταση» εξηγεί. Ετσι στις σελίδες του βιβλίου ξετυλίγεται η γοητευτική πορεία της Μοντέρνας Τέχνης που ξεκινά με το έργο ορόσημο του Μανέ «Πρόγευμα στη Χλόη», όταν για πρώτη φορά μέσα από έναν πίνακα καταδεικνύεται ότι ο στόχος της ζωγραφικής δεν οφείλει να είναι η πιστή αντιγραφή της εξωτερικής μορφής των πραγμάτων. «Ο μοντέρνος πίνακας θα ήταν ένα ανοιχτό έργο που θα είχε τόσες ερμηνείες όσοι ήταν και οι θεατές που θα επιχειρούσαν ν’ ανοίξουν διάλογο μαζί του» σημειώνει σοφά ο Δημοσθένης Δαββέτας – με το βιβλίο του τελικά να μας μυεί στον κόσμο καλλιτεχνών όπως ο Πάμπλο Πικάσο, ο Ανρί Ματίς, ο Μαρσέλ Ντυσάν, ο Τζάκσον Πόλοκ, ο Αντρέ Μασόν. Ενα ακόμη στοιχείο που κάνει την αφήγηση ιδιαίτερα γοητευτική είναι το γεγονός ότι ο συγγραφέας παραθέτει πληροφορίες που αντλεί μέσα από τις προσωπικές συζητήσεις που είχε με αυτά τα ιερά τέρατα της τέχνης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η γλαφυρή περιγραφή του από τη συνάντηση που είχε με τον Αντρέ Μασόν, όταν νεαρός ακόμη τον επισκέφθηκε, για λογαριασμό της γαλλικής εφημερίδας «Libération,», στην οποία εργαζόταν. Είναι άλλωστε γνωστό ότι ο κύριος Δαββέτας μέσα από τις σελίδες της «Libération» ήταν ο πρώτος που σύστησε στο παγκόσμιο κοινό καλλιτέχνες όπως ο Γκέοργκ Μπάζελιτς, ο Ανσελμ Κίφερ, ο Τόνι Κραγκ.
Στην καρδιά της μόδας
Ακριβώς στο ίδιο μονοπάτι κινείται και το δεύτερο βιβλίο του με τίτλο «Μικρή Ιστορία της Μόδας», το οποίο είναι και το πρώτο σχετικό με αυτό το θέμα που κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Μέσα από τις σελίδες του μαθαίνουμε για τη ζωή και την πορεία των μεγάλων σχεδιαστών, αλλά και τη σύνδεση της μόδας με την κοινωνία και τα μεγάλα κινήματα. «Η μόδα είναι Εφαρμοσμένη Τέχνη» αναφέρει ο κύριος Δαββέτας και συμπληρώνει: «Είναι η στιγμή που οι αφηρημένες έννοιες γίνονται συγκεκριμένες μέσα από το ένδυμα». Οπως εξηγεί πολλοί σχεδιαστές υπήρξαν πρώτα καλλιτέχνες. «Για παράδειγμα ο Ντιόρ ή ο Αλαϊά. Ο Ιβ Σεν Λοράν συνεργάστηκε με τον Αντι Γουόρχολ ή έκανε συλλογές επηρεασμένες από τον Μοντριάν και τον Πικάσο. Η τέχνη και η μόδα φέρουν ένα κοινό στοιχείο: τον εκδημοκρατισμό. Σκεφτείτε πώς από την υψηλή ραπτική οδηγηθήκαμε στο prêt-à-porter».
Ο ίδιος άλλωστε είναι ένας άνθρωπος που γνωρίζει βαθιά τη μόδα. Είναι γνωστή η φιλία του με τη Βίβιεν Γουέστγουντ, τον Τζον Γκαλιάνο, αλλά και τον θρυλικό Αζεντίν Αλαϊά. «Θυμάμαι κάποια στιγμή ρώτησα τον Αλαϊά για το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα. “Δεν είμαι πολιτικός. Αλλα αν είχα έστω και ένα μικρό κομμάτι του Παρθενώνα θα το έβαζα στην τσέπη μου και το επέστρεφα σπίτι του” μου είχε απαντήσει» αναφέρει.
Επόμενα εκδοτικά βήματα
Σε λίγες ημέρες θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά μαζί με το πανελλαδικό περιοδικό «Πατρινόραμα» το βιβλίο «Εγώ, ο Μέγας Αλέξανδρος, τέκνο της Ελλάδας» το οποίο συνέγραψε με τον Γάλλο συγγραφέα Ερικ Σιμάρ και το οποίο γνώρισε μεγάλη εκδοτική επιτυχία στη Γαλλία. «Το βιβλίο αυτό δεν φωτίζει τη λεγόμενη “ηρωική θρησκειολογία” του Μ. Αλέξανδρου, αλλά εξετάζει τη σχέση του με τον πατέρα του Φίλιππο, τη μητέρα του Ολυμπιάδα, με τον δάσκαλό του Αριστοτέλη, αλλά και τους αντιπάλους του, όπως τον Δαρείο». Βασισμένο σε αρχαία κείμενα και πηγές, το βιβλίο δικαίως μπορεί να χαρακτηριστεί ως μυθιστορηματικό ιστοριογράφημα με τον Αλέξανδρο να εμφανίζεται να μιλά σε πρώτο πρόσωπο.
Την ίδια στιγμή στα τέλη Οκτωβρίου θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις «Κάκτος» τέσσερα ακόμη βιβλία του. Στο πρώτο που φέρει τίτλο «Ο Μέγας Ναπολέων: είχε ελληνικές ρίζες;» εξετάζει σπάνιες πηγές του 17ου και 18ου αιώνα που υποδεικνύουν ότι ο μέγας στρατηλάτης ενδεχομένως να είχε ελληνική καταγωγή. Το δεύτερο θα αφορά την ιστορία του ντιζάιν, ενώ μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έκδοση είναι το βιβλίο στο οποίο θα περιλαμβάνονται όλες οι συζητήσεις που είχε ο Δημοσθένης Δαββέτας με πνευματικούς ανθρώπους και καλλιτέχνες: από τον Αντι Γούορχολ μέχρι τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς. Τέλος, θα εκδοθεί και το αυτοβιογραφικό του μυθιστόρημα με τίτλο «Το πορτραίτο ενός τρομοκράτη», ένα μανιφέστο, όπου ο τρομοκράτης στην πραγματικότητα είναι ο καλλιτέχνης, ο «τρομοκράτης» αυτός της στατικότητας, που αναζητά την αέναη κίνηση και αλλαγή
