Η Δύση γυμνή στον καθρέφτη της
Απέναντι στον ισλαμιστικό κίνδυνο ο Δυτικός κόσμος πρέπει να λειτουργήσει αυτο-γνωσιακά μαγνητοτομογραφωντας την εσωτερική κι εξωτερική του πολιτική και θέτοντας το ουσιαστικό ερώτημα: γιατί ενώ τον 20ο αιώνα η ενσωμάτωση των μεταναστών έδειχνε επιτυχημένη επιτυγχάνοντας την συνύπαρξη διαφορετικών λαών και πολιτισμών μέσα της, τον 21ο αιώνα μοιάζει το μοντέλο αυτό να μην λειτουργεί; Κάποιοι μίλησαν για άλυτα εσωτερικά προβλήματα του Ισλαμ όπως η απουσία διαχωρισμού πολιτικής και θρησκείας στους μουσουλμάνους η ακόμη τόνισαν την άρνηση του Σουνιτισμου από τον 12ο αιώνα να ερμηνεύσει διαφορετικά το κοράνι κλπ. Δεν υπάρχει όμως σίγουρη ακόμα απάντηση . Το βέβαιο είναι ότι είναι ο μετανάστης που πρέπει να ενσωματωθεί στην νέα του πατρίδα κι όχι αυτή ν’αλλαξει τα πάντα γι’αυτον.Κι όμως η Ευρώπη τακανε θάλασσα σ’αυτο το ζήτημα: έβγαλε τις χριστιανικές της ρίζες από την εκπαίδευση της όπως και τις κλασικές ανθρωπιστικές σπουδές. “Σκοτώνοντας “την κλασσικη της ταυτότητα προσφέρει πια στους νέους κυρίως μια Τεχνική και Τεχνολογική αισιοδοξία . Είναι όμως αυτό αρκετό; Απ’οτι φαίνεται όχι . Γιατί οι φανατικοί ισλαμιστες εκμεταλλευόμενοι την φυσική δίψα των νέων για πάθη και ταξίδια ανησυχίας , πρότειναν στην θέση του αν-ιστορικού πλέον Δυτικού τρόπου ζωης ενα παθιασμένο για ένταση και παθος ακραίο Ισλάμ σαν απάντηση στον κυνισμό και τον τεχνολογικό μηδενισμό της Δύσης. Αλλά και στην Αμερική υπάρχουν προβλήματα . Οι λευκοί έχουν ξεσηκωθεί εναντίον της παγκοσμιοποίησης και της πολιτικής κομψότητας που ήθελαν Ομπάμα και Κλίντον. Η πολιτική Τραμπ συμβάλλει σ’αυτο κι έτσι η Αμερικανική κοινωνία είναι διχασμένη . Απέναντι σ’αυτην την γενική εικόνα της Δύσης ο κινεζος πρόεδρος XI Jinping, o Poutine κι ο Erdogan πιστεύουν ότι η μεν Ευρώπη ειναι υπό διάλυση , η δε Αμερική είναι αδύναμη . Πιστεύουν ότι η Δύση κλονίζεται σοβαρά και θέλουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση . Τι πρέπει να κάνει λοιπόν ο Δυτικός κόσμος για να βγει από το αδιέξοδο; Κατ’αρχην να πάψει ν’αυτοακρωτηριαζεται αφαιρωντας τις ριζες του . Δέντρο χωρις ριζες πέφτει . Κι η Δυση εχει εκτος τόσων άλλων κλασσικη προελευση, χριστιανικη και με ιδεες του διαφωτισμού ( στο πολιτιστικό πάντα επίπεδο). Κι ακόμη και κυριως :Να ξαναδεί σίγουρα την εξωτερική της πολιτική . Εδώ και 16 χρόνια οι ΗΠΑ έστειλαν στρατό στο Αφγανιστάν κι εκεί πουχαν αποσύρει τους περισσότερους ο Τραμπ ξανά στέλνει αναγνωρίζοντας έτσι το άλυτο πρόβλημα. Το ίδιο συνέβη σ’ Ιράκ, Λιβυη κλπ. Είναι καιρός να πάψει η Δύση να ηθικοποιει την εξωτερική της πολιτική θέλοντας να ” εκδημοκρατίσει” τους άλλους . Η πολιτική αυτή απέτυχε . Πρέπει ν’αναγνωρισει ο Δυτικός κόσμος τις εγχώριες στις άλλες χώρες πραγματικότητες κι όχι να λειτουργεί με νοοτροπία αποικιοκράτη . Πρέπει να ενισχύσει τις υποδομές των κρατών εφ’οσον στρατηγικά το χρειάζεται και μπορεί ελέγχοντας τα χρήματα που δίνει στους ντόπιους πολιτικούς για τον εκσυγχρονισμό των χωρών τους. Πρέπει να τους βοηθήσουν στην αναγκαία τεχνολογική εξέλιξη . Ας καταλάβει επιτέλους η Δυτική ηγεσία ότι οι δικές της “οικουμενικές” αξίες του διαφωτισμού δεν είναι αξίες των άλλων κι ούτε είναι εύκολο να γίνουν με στρατιωτική επιβολή .
Δημοσθένης Δαββετας
Καθηγητης φιλοσοφιας της τέχνης , ποιητής, εικαστικός .