Τζιχαντισμός και Ναζισμός
Πολλούς έχει προβληματίσει το φαινόμενο της Τζιχαντικής βίας. Κι άλλοι μεν γυρεύουν να το εξηγήσουν μόνο ως θεολογικό φανατισμό, ενώ άλλοι ως πρόβλημα κοινωνικό που άπτεται της καταπίεσης, όπως συχνά αναλύουν οι μαρξίζοντες λόγιοι. Θα υποστηρίξω πως το ζήτημα είναι αρκετά σύνθετο και θα επιχειρήσω να κάνω μία συγκριτική προσέγγιση με βασικά χαρακτηριστικά του ναζισμού. Ο λόγος; Τον αναφέρω εξ αρχής ξεκινώντας την ανάλυση μου. Πρόκειται για την αποθέωση το μίσους. Το μίσος σ’ όλη τη μεγαλοσύνη που σοκάρει και ωθεί σ’ ερὠτηματα του τύπου: μα είναι τέρατα αυτοί οι άνθρωποι; Δεν έχουν τίποτα από ανθρώπινο μέσα τους; Κι όμως. Δεν είναι τέρατα με την κυριολεξία της λέξης, ούτε πρόκειται για ένα είδος μη – ανθρώπινο. Το αντίθετο. Πρόκειται για ανθρώπους. Όσο δε για τα τερατουργήματα, ας μην ξεχνάμε πως στην θρησκευτική ιστορία της Δύσης, υπήρξαν ανάλογα φαινόμενα «τερατοδράσεων» όπως η νύχτα του Αγ. Βαρθολομαίου κι άλλα. Κι όλ’ αυτά στ’ όνομα του Χριστού όπως οι Ισλαμιστές στ’ όνομα του Αλλάχ. Αυτό μας κάνει και σκεπτόμαστε ότι ίσως δεν είναι αρκετά πολιτισμένοι γιατί έχουν μείνει στην εποχή του Μεσαίωνα και είναι μακριά από τον μοντέρνο, νεωτερικό πολιτισμό μας. Όμως ούτε κι αυτό δίνει σίγουρη εξήγηση. Γιατί στ’ όνομα του πολιτισμένου κόσμου, φασισμός και τζιχαντισμός έδρασαν και έπραξαν αποτρόπαια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Συνεπώς η βαρβαρότητα δεν έχει συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ιστορική περίοδο. Είναι διαχρονική. Πιστεύω πως το φαινόμενο δεν είναι μεσαιωνικό αλλά σύγχρονο. Και πως τζιχαντισμός και φασιστό –ναζισμός, είναι συγγενή φαινόμενα της νεωτερικότητας. Το στηρίζω δε στην εξής σειρά συλλογισμών. Υπάρχει και στους Ισλαμιστές όπως υπήρχε και στους ναζιστές εκείνο το αίσθημα ταπείνωσης: οι πρώτοι από την αποικιοκρατία κι οι δεύτεροι από την συμφωνία των Βερσαλλιών. Σ΄ αυτό ας προσθέσουμε την κοινωνική μιζέρια που έχουν προκαλέσει οι εσωτερικοί θρησκευτικοί πόλεμοι στους πρώτους και η κρίση του 1929 στους δεύτερους. Και στις δύο περιπτώσεις ονειρεύτηκαν «παράδεισους » με παρθένες και χρυσή εποχή αντίστοιχα. Έτσι προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν κράτη θεσμικά ουδέτερα δίχως ιδεολογικό πάθος. Μία τέτοια κατάσταση γεννά άτομα που είναι εξ ορισμού μέρη του σώματος μιας κοινότητας αλλά δεν είναι άτομα που υπάρχουν ως αυτόνομοι οργανισμοί. Αυτού του είδους η Οριστική αλήθεια γεννά φανατισμό κοινότητας όπου το άτομο εξαφανίζεται στο όνομα της Ομάδας. Δηλαδή το άτομο υπάρχει μόνο ως οργανικό μέρος της κοινότητας και παύει να υπάρχει ως πρόσωπο. Δεν έχει ούτε ηλικία ούτε φύλο ούτε εθνικό στοιχείο. Αυτού του είδους η στάση είναι αντίθετη με τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό τον οποίον μισούν και ο Ισλαμοτζιχαντισμός και ο ναζισμός. Αυτοί οι ακραίοι, οι φανατικοί δεν είναι ακαλλιέργητοι. Αντίθετα έχουν πλήρη συνείδηση του τι μισούν. Είναι συνειδητά βάρβαροι. Συνεπώς δεν πρόκειται να νικηθούν μόνο στρατιωτικά αλλά θα χρειαστεί και πολιτισμικά να νικηθούν οι ιδέες τους. Έτσι θα νικηθεί το απάνθρωπο μίσος τους.
Δημοσθένης Δαββέτας
