Γεωπολιτικές προκλήσεις του 2014
Από την δεκαετία του ’60 ως πρόσφατα, το κέντρο διεθνούς «πρόκλησης» ήταν η Μέση Ανατολή. Ανάμεσα στο Ισραήλ και τα αραβικά εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα(που καθοδηγούνταν από ηγέτες με δικτατορικές τάσεις), οι πολεμικές συρράξεις, οι στοχευμένες δολοφονίες, οι προληπτικές επιθέσεις, οι ανατινάξεις ανθρώπων-βομβών, σημάδεψαν την διεθνή σκηνή με θανάτους και σφαγές. Στο όνομα του «παλαιστινιακού» ζητήματος κρύβονταν βέβαια συμφέροντα γεωπολιτικά και οικονομικά. Πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή τη διαμάχη έπαιζε η πολιτική των Η.Π.Α. Αυτή η κατάσταση δείχνει να αλλάζει τα τελευταία τρία χρόνια και κυρίως μετά τις Αραβικές Ανοίξεις. Επιτρέποντας σε Γαλλία και Αγγλία να παίζουν τον χωροφύλακα της περιοχής, η Αμερική δείχνει να αποσυνδέεται σταδιακά από τη Μ. Ανατολή. Αφήνοντας τις Αραβικές χώρες να αναζητούν με αυτοδιάλυση και εμφύλιο την ταυτότητα τους (η Λιβύη διαλυμένη, η Συρία σε εμφύλιο, ενώ Αίγυπτος και Τυνησία αγωνίζονται εναντίον των Φανατικών Ισλαμιστών), οι Η.Π.Α, στρέφουν το ενδιαφέρον τους προς την Ασία. Γιατί; Γιατί εκεί σήμερα, η παγκόσμια οικονομία βρίσκει την βάση της Ανάπτυξης της. Υπάρχει όμως εκεί στην Ασία το εξής παράδοξο: αντί να κυριαρχεί, λόγω της Αναπτυξιακής δύναμης, ηρεμία, υπάρχει εθνικιστική έξαρση. Λες και όσο υπάρχει οικονομική ανεξαρτησία και αυτοδιαχείριση, άλλο τόσο οξύνονται οι ασιατικές εντάσεις. Κάτι που θυμίζει όπως και πριν από 100 χρόνια ακριβώς τις αιτίες του πρώτου παγκοσμίου πολέμου.
Η διεκδίκηση των μικρών νήσων Senkaku/ Diaoyu μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας, ώθησε την πρώτη, ισχυρή πλέον, να επιβάλλει μία ζώνη αεροπορικού ελέγχου πάνω από αυτά τα νησιά, την Ιαπωνική διοίκηση των οποίων αμφισβητεί. Το γρήγορο και εντυπωσιακό ξύπνημα της Κίνας την ωθεί να θέλει να βάλει τους δικούς της κανόνες στην περιοχή. Η Ιαπωνία δεν θέλει αλλαγή του status. Και η ιστορική διαμάχη Κινέζων Ιαπώνων ξαναξυπνά ύστερα από την νέα εθνικιστική πολιτική που εφαρμόζει ο Ιάπωνας Πρωθυπουργός Shinzo Abe, ο οποίος μετέτρεψε το μεταπολεμικό «τραύμα» της χώρας του σε ιδεολογική, υλικοτεχνική και εθνική υπερηφάνεια. Στην διαμάχη αυτή οι Η.Π.Α στηρίζουν τους Ιάπωνες, σε σημείο να στέλνουν αεροπλάνα τους να παραβιάζουν τον αεροδιάδρομο πάνω από τα νησιά δίχως να ζητούν άδεια των Κινέζων. Ενώ το Αμερικάνικο πολεμικό USS Cowpens βρέθηκε αρχές Δεκέμβρη αντιμέτωπο με Κινέζικα πλοία. Η κατάσταση παρότι προς το παρόν ελεγχόμενη, κρύβει μεγάλη ένταση και πιθανά θερμά επεισόδια. Αν τώρα σε αυτό το κλίμα προστεθεί και η αλλοπρόσαλλη εσωπαθής πολιτική του σταλινικού δικτάτορα της Βόρειας Κορέας Kimsung-un, είναι φανερό ότι η κρίση ελλοχεύει. Από την Μ. Ανατολή ή την Αφρική ως την Ασία οι κρίσεις συνεχίζονται ως «παγκοσμιοποιημένη» πραγματικότητα της σημερινής παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Και οι Η.Π.Α. θέλουν να παραμείνουν ο βασικός παίκτης στην γεωπολιτική σκακιέρα.
Δημοσθένης Δαββέτας