Ο επιθετικός Γεωπολιτισμος του Ερντογκάν (Ελεύθερος Τύπος 27.08.2020)

Ο επιθετικός Γεωπολιτισμος του Ερντογκάν
Ως όρος Γεωπολιτισμος ( επιτρέψτε μου, δικής μου επινόησης εδώ και τουλάχιστον 10 χρονια), θεωρείται,η γεωστρατηγική και γεωπολιτική στάση, που δεν χρησιμοποιεί μόνο την οικονομία ως στόχο κι ως κίνητρο, αλλά στοχεύει την κινητοποίηση και εγρήγορση των πολιτών μιας η περισσότερων χωρών, μέσα από πολιτισμικές αναφορές, όπως πχ ,μεταξύ αλλων, η Ιστορία, η πολιτιστική μνήμη κι οι ιδεολογικές η θεολογικές αξίες . Τα τελευταία χρόνια κι ενώ η Δύση αφαιρεί συνεχώς τις πολιτισμικές αναφορές της στην ταυτότητα της, παρατηρούμε σε Ασία,,Μέση Ανατολή ,Άπω Ανατολη η ακόμη και Λατινική Αμερική η τις αναπτυσσόμενες χώρες, την διεκδίκηση διαφόρων γεωπολιτικών στόχων μέσα από γεωπολιτισμικης τακτικές. Έτσι οι πολιτικές επιλογές των ηγετών η κυβερνώντων ενισχύονται μαζικά λόγω γεωπολιτισμικων αξιών και διεκδικήσεων.
Στην γειτονιά μας έχουμε το χαρακτηριστικό παράδειγμα του Ερντογκάν, ο οποίος, μέσα από τις πολιτιστικές τακτικές κινήσεις του ,προωθεί γεωπολιτισμικη και γεωπολιτική ατζέντα.
Η μετατροπή ιστορικών εκκλησιών ,όπως πχ η Αγία Σοφία, η η πρόσφατα μόνη της χώρας στην Κωνσταντινούπολη , χρησιμοποιούνται για τρεις τουλάχιστον στόχους.
Πρώτον.
Η στην πράξη επιβεβαίωση της βούλησης για κυριαρχία επί της Ελλάδος και ταυτόχρονα την ιστορική της ταπείνωση μέσα από την αποκοπή της από την βυζαντινή ιστορία. Μιας και όλοι ξέρουμε ιστορικά ότι οι Τούρκοι παίρνουν την ιστορία των άλλων και την παραποιούν υιοθετώντας την και παρουσιάζοντας την ως δική τους.
Δεύτερον.
Περνούν μήνυμα σ’Ευρωπαιους και Δύση, ότι, οι ίδιοι έχουν ταυτότητα ( θεολογική και ιδεολογική) ενώ η Δύση δεν έχει, μιας κι αφαιρεί συνεχώς όλες τις ιστορικές,ιδεολογικές η θεολογικές της αναφορές, δίνοντας αξία μόνο στην περιπέτεια της Τεχνικής και τεχνολογικής καινοτομίας. Κι ως γνωστόν ο έχων ταυτότητα νοιώθει συμπαγής και δυνατός, έτοιμος να τα βάλει με κάποιον κίνδυνο ,καθότι έχει στην υπηρεσία του την ηθικη δυναμη των ταυτοτικη του αξιών.
Τρίτον.
Εκμεταλλευόμενος την επιθυμία των Ρώσων να ηγηθούν του Ορθόδοξου κόσμου, ( μιας κι οι Ρώσοι κινούνταν πάντα και κινούνται γεωπολιτισμικα), αφήνει να εννοηθεί Σ’ όλους ότι, αν η Ελλάδα αντιδράσει δυναμικά μ’αντιμετρα, όπως τζαρτζαρισματα η άλλο πλοίων, η ακόμη οικειοποίηση τουρκικών ιστορικών συμβόλων, όπως πχ ,το σπίτι που γεννήθηκε ο Κεμάλ στην Θεσσαλονίκη, δεν θα χουν κανένα κώλυμα να διώξουν το πατριαρχείο από την Κωνσταντινούπολη η να δεχτούν Ρωσική κυριαρχία επ’ αυτού.
Θα μπορούσα ν’αναφερθω και Σ’ άλλα παραδείγματα. Όμως ήδη με βάση αυτά είναι φανερόν ότι ο Ερντογκάν παίζει σκάκι γεωπολιτισμικα: είτε εμπορευομενος τις επιθυμίες των ορθοδόξων ( Ελλήνων και Ρωσων) ,είτε δίνοντας την αίσθηση στον λαό του και στους μουσουλμάνους σουνιτες παγκοσμίως,ότι υπηρετεί κι εδραιώνει το ισλάμ, εξαπλώνοντας το στρατιωτικά και πολιτισμικά (υπεξαιρωντας τους πολιτισμούς και την ιστορια των άλλων ).
Σ’αντιθετη τελείως πορεία με την μοντέρνα αντίληψη του Δυτικού κόσμου, που μιλά για το τέλος της ιστορίας και ταυτοτήτων, ο Ερντογκάν, προχωρά στηριζόμενος στον νεο-οθωμανισμό του και στην ταυτοτικη θεολογία.
Τι μπορεί να κάνει η Δύση σ’αυτά τα πραγματικά δεδομενα; Προσωπικά πιστεύω ότι θά’πρεπε ν’αναστειλει όσο χρειάζεται τον ταυτοτικο αφανισμό της. Να ξαναθυμηθει την πλούσια κι εντυπωσιακή πολιτισμική της ιστορία . Να επαναφέρει τις ανθρωπιστικές σπουδές στην παιδεία σ’ όλα τα σύγχρονα δυτικά κράτη. Όχι για να θρέψει τον εθνικισμό της όπως πολλοί φοβούνται, αλλά για να δυναμώσει τις αμυντικές ηθικές αξίες των πολιτών της . Να κινηθεί δηλαδή κι η ίδια γεωπολιτισμικα. Αλλιώς κινδυνεύει να βρεθεί προ εκπλήξεως με τους Τούρκους( που δεν αστειεύονται )προ των πυλών της .
Η δε Ελλάδα ειδικά, μπορεί πραγματικά να μετατρέψει την πλούσια ιστορία της ( όσο την έχει ακόμη και δεν της την υπεξαιρεσουν αλλοι) σε γεωπολιτισμικο όπλο. Παράλληλα με δυνατές στρατιωτικές συμμαχίες, όπως πχ αυτή της Γαλλίας, ο Γεωπολιτισμος είναι το κρυφό της χαρτί.
Δημοσθένης Δαββετας Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης ,ποιητής,εικαστικός, γεωπολιτιστικος αναλυτής.
Image may contain: 1 person