Η σιωπηλή επανάσταση των «εκ των κάτω»
Από το 2009 είναι γνωστά τ’ αποτελέσματα της ετήσιας έρευνας Cevipof, ως βαρόμετρο της πολιτικής εμπιστοσύνης των πολιτών στην Γαλλία. Τα φετινά αποτελέσματα, εν μέσω της σημερινής τόσο σημαντικής παγκόσμιας κρίσης, θα’ πρεπε να κεντρίσουν την προσοχή, ως και ν’ ανησυχήσουν τους πολιτικούς υπεύθυνους της χώρας και κατ’ επέκταση της Ευρώπης. Τι λέει το πόρισμα; Μιλά για σοβαρά προβλήματα που όλο και αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο, για την τεράστια άβυσσο μεταξύ του πολιτικο-μιντιακούμικρόκοσμου και της σιωπηλής πλειοψηφίας των πολιτών, μιλά για μια σιωπηλή επανάσταση των «από κάτω» που αγνοούν, ως και περιφρονούν, τους «από πάνω», της εξουσίας. Η αποστασιοποίηση κι η αηδία της κοινής γνώμης απέναντι στην «πολιτική-θέαμα», στους «πολιτικούς-ηθοποιούς» (δίχως βαθιά θεατρική παιδεία, αλλά περισσότερο αδαείς νάρκισσους, δίχως κανόνες, ηθοποιούς) όλο και μεγαλώνει εντυπωσιακά, με βάση πάντα αυτή την έρευνα που χρησιμοποιεί την ορολογία που μόλις ανέφερα.
Φτάνει κάποιος να πάρει γεύση από την κομματική μάχη για ηγεσία των δύο βασικών γαλλικών κομμάτων, του ρεπουμπικανικού και του σοσιαλιστικού. Θα διαπιστώσει αμέσως ότι η τελευταία ιδεολογική μόδα, αυτή του «αντισυστήματος», έχει γίνει η καραμέλα απ’ όλους, έτσι ώστε πια κανείς δεν μπορεί να ξεχωρίσει έναν συστημικό από έναν αντισυστημικό. Σύμφωνα πάντα με την δημοσίευση της έρευνας, όλοι οι πολιτικοί, από άκρα δεξιά ως άκρα αριστερά, έχουν χάσει το 83% περίπου της εμπιστοσύνης στα μάτια του κόσμου. Οι πιο δύσπιστοι αμφισβητούν την αξία των νοσοκομείων, του στρατού, των μέσων μαζικής ενημέρωσης, γενικώς όλων των φορέων που εκπροσωπούν εξωστρεφώς κι επισήμως τις συστημικές δομές της οργανωμένης κοινωνίας. Δεν δέχεται πια ο κόσμος το όποιο ηθικό δίδαγμα των εκ των άνω, ούτε τις προτεινόμενες αλήθειες τους, για τις οποίες κι έχουν την αίσθηση ότι τους επιβάλλονται δίχως την συγκατάθεσή τους. Το 89% του κόσμου πιστεύει, κατά την έρευνα, ότι οι πολιτικοί υπεύθυνοι δεν υπολογίζουν καθόλου ό, τι επιθυμούν οι πολίτες. Θεωρούν ότι είναι καιρός να πάψουν να τσακώνονται ως κακόγουστοι θεατράνθρωποι στις τηλεοράσεις και να πάρουν μέτρα για το κοινό καλό. Αρνούνται τις ιδεολογικές μάχες μεταξύ δεξιάς κι αριστεράς και πιστεύουν -το 79%- ότι θα’ πρεπε να βρουν κοινό τόπο συν-όρασης για το συμφέρον της πατρίδας. Δεν πιστεύουν στην τιμιότητα των πολιτικών ούτε στον όποιο υπερ-πρόεδρο. Εμπιστεύονται τον θεσμό της προεδρίας, πάντα κατά την έρευνα.
Αυτή η κρίση της Δημοκρατίας θα’ πρεπε να λειτουργήσει ως κάλεσμα για μία ριζοσπαστική αλλαγή της πολιτικής νοοτροπίας. Δηλαδή την γέννηση μιας πιο ταπεινής και συλλογικής διαχείρισης της εξουσίας, που θ’ ακούει τον κόσμο, δεν θα τον περιφρονεί, θα στηρίζει το έθνος και την δίκαιη διαχείριση του κράτους, θα σέβεται τον πολίτη και τα δικαιώματά του. Σύμφωνα πάντα με την έρευνα, θα’ πρεπε να σταματήσει η μεγάλη υστερική κακόγουστη πολιτική κωμωδία, η υπερβολή των εγώ και το ανούσιο θέαμα του πολιτικαντισμού. Ζητούνται νέα δεδομένα.
Δημοσθένης Δαββέτας,
Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης στο Παρίσι, ποιητής, εικαστικός