Η Ευρώπη και ο κινέζικος δράκος
Την ώρα που ένα γενικό κλίμα στρέφεται εναντίον της παγκοσμιοποίησης, την ώρα που τα εθνικά αφηγήματα επιστρέφουν στην πρώτη γραμμή της πολιτικής ατζέντας των κρατών, η Ευρώπη έχει μια καλή ευκαιρία ν’ αναστηθεί οικονομικά (και μοιραία έτσι, πολιτικά και πολιτιστικά) στα πόδια της. Της φτάνει να βρει τα μέσα να στερήσει από την Κίνα το «στάτους» της οικονομίας της αγοράς, που τόσο απερίσκεπτα της είχε υποσχεθεί πριν δεκαπέντε χρόνια. Αυτό θα απέτρεπε στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα να ανοιχθεί κι άλλο στον κινέζικο δράκο κι έτσι να σταματήσει να’ ναι μονίμως αμυνόμενη, προστατεύοντας τις επιχειρήσεις της από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.
Το να’ ρθει σε αντίθεση με το Πεκίνο, δεν σημαίνει ότι θα υποκύπτει η Ευρώπη στις θελκτικές αγκαλιές του προστατευτισμού ούτε στην γοητεία του κρατισμού. Σημαίνει κυρίως ότι αντιλαμβάνεται επιτέλους κάτι το δεδομένο: η Κίνα εκμεταλλεύεται το παγκόσμιο εμπόριο δίχως να σέβεται τους κανόνες της λειτουργίας του. Η οικονομία της παραμένει εξοργιστικά κρατική και η κυβέρνηση επιχορηγεί, ελέγχοντας με απόλυτο τρόπο, τις μεγάλες επιχειρήσεις της (δημόσιες και ιδιωτικές), ενώ οι ξένες επενδύσεις είναι τελείως ελεγχόμενες και το χρήμα της είναι χειραγωγήσιμο. Αυτή η στάση δεν είναι σύμφωνη με τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς στον κόσμο. Γι αυτό και η Ευρώπη είχε πολλές καταστροφικές απώλειες. Με μια αφέλεια ένοχης αθωότητας, οι Ευρωπαίοι, θέλοντας να μην ενοχλήσουν τον ασιατικό γίγαντα και ταυτόχρονα, έχοντας την ψευδαίσθηση του ανοίγματος των προϊόντων τους σε μια τεράστια αγορά, άφησαν υπό την κινέζικη κυριαρχία βασικά προϊόντα (υφάσματα, ατσάλι, φωτοβολταϊκά πάνελ). Τεράστιο λάθος, ασυγχώρητο, που προκαλεί σήμερα την οργή των λαών της Ευρώπης.
Αν και όλοι μιλούν για το ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή, εντούτοις, η υπόθεση της Κίνας προβάλλει σαν ένα τεστ για το κατά πόσον η Ευρώπη επιτέλους αρχίζει ν’ αντιστέκεται αλλάζοντας. Στην θέση της θεολογίας του ανταγωνισμού θα πρέπει ναμπει επιτέλους ένα όριο καθαρής και σκληρής άμυνας των συμφερόντων της Ευρώπης. Καμία καθυστέρηση δεν πρέπει να υπάρξει προς αυτή την αντίδραση. Η άρνηση του στάτους της οικονομίας της αγοράς είναι το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Όπως έγιναν ανάλογα βήματα με τους Αμερικανούς γίγαντες του Internet που αποικιοκρατούσαν τις ευρωπαϊκές χώρες ξεφεύγοντας απ’ τη φορολογία, έτσι τώρα ξεκινά να γίνεται και με την Κίνα. Καλή αντίδραση. Ας το προχωρήσουμε κι άλλο. Για το καλό της Ευρώπης, της οικονομίας της και των πολιτών της.
Καθηγητής φιλοσοφίας της Τέχνης, ποιητής, εικαστικός