Ο μεγάλος χαμένος της σημερινής κρίσης στον ευρωπαϊκό Νότο είναι οι νέοι μέχρι τα είκοσι πέντε. Πριν ακόμη βγουν στη ζωή θεωρούνται ως «χαμένη νεότητα». Σύμφωνα με τη στατιστική της Eurostat, ένας στους τέσσερις είναι δίχως εργασία κι η ανεργία στις χώρες του Νότου σ’ αυτές τις ηλικίες από 36% που ήταν πήγε στο 57%. Μόλις πήγε να σταθεί στα πόδια της η οικονομία μετά τα προβλήματα του 2008, ήρθε η κρίση, ειδικά το 2012, για να τσακίσει τις ελπίδες και να ‘μαστε σήμερα μπροστά στο εντυπωσιακό φαινόμενο των 3,2 εκατομμυρίων αιτημάτων εργασίας για νέους ως 25.
Ολα μοιάζουν με τη μεγάλη κατάθλιψη των χρόνων του ’30. Πώς θα βγούμε από μια τέτοια κατάσταση; Γιατί αν οι ενέσεις θετικής ενέργειας μπορούν να βοηθήσουν κάπως την ψυχολογία, η λογική των αριθμών δεν βοηθά. Το 2013 παραμένει σκοτεινό, στατικό. Ισως ή μάλλον το 2014 να ‘ναι η χρονιά που θα ξεκινήσει επιτέλους η ανάπτυξη, όπως λέει η Ευρωπαϊκή Ενωση.
Ο ωφελημένος της κρίσης βέβαια είναι η Γερμανία η οποία με ανεργία 5,3% το 2012, πάλι σύμφωνα με τη Eurostat, αντιστέκεται, όπως αντιστέκονται κι οι χώρες του Βορρά. Αυτή η «αντοχή» λειτουργεί σαν μαγνήτης προς του νέους του Νότου, οι οποίοι, αψηφώντας διαφορά κουλτούρας, ταμπεραμέντου ή κλίματος, δεν χάνουν την παραμικρή ευκαιρία να ζητήσουν εργασία στις βόρειες χώρες. Δεν δίστασε μάλιστα η υπουργός Εργασίας της Γερμανίας, Ursula Von der Leyen, να ονομάσει την αιμορραγία των νέων του Νότου «τύχη» για τη χώρα της, συμπληρώνοντας ότι αυτή η μετανάστευση θα βοηθήσει τη χώρα της «να ξανανιώσει, να γίνει πιο δημιουργική και διεθνής». Αυτή η «θρασύτατη» θέση είναι στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, που θέλει ιδεολογικά και πρακτικά την ανάμιξη εθνών και λαών, έτσι ώστε να μεγαλώσει η αγορά εργασίας.
Για εμάς τους Ελληνες όμως η μετανάστευση και η τεχνητή εξορία, που προκαλούν οι εκάστοτε κρίσεις, έχει αποδειχτεί πως συνοδεύονται από την πολιτιστική μας ιδιαιτερότητα: αυτή του συνδρόμου του Οδυσσέα. Οπως ο Οδυσσέας ταξίδεψε, έπαθε, έμαθε ονειρευόμενος την επιστροφή του (δηλαδή να ξαναβρεί τη θέση του στην αρμονία του Κόσμου), έτσι κι οι δικοί μας νέοι, όσοι θα υποχρεωθούν να «εξοριστούν» από την κρίση, ν’ ακούσουν το ξύπνημα του οδυσσεϊκού τους ενστίκτου. Να αποκτήσουν τις ειδικές γνώσεις εκεί που θα πάνε, να αποκτήσουν τεχνικά και θεωρητικά εφόδια, να γνωρίσουν μέσω της «εξορίας» τα όρια του εαυτού τους, να ξαναδιαβάσουν μέσω της απόστασης τη χώρα τους και μόλις η επιστροφή της ανάπτυξης το επιτρέψει, να επιστρέψουν για να βοηθήσουν την πατρίδα μας.