Tεχνητή Νοημοσύνη και Πολιτική.
Πριν λίγους μήνες και συγκεκριμένα τον περασμένο Φεβρουάριο στην Γαλλία ακούστηκε η φωνή του στρατηγού Ντε Γκωλ κατά την διάρκεια ενός διαγγέλματος στον γαλλικό λαό στις 18 Ιουνίου του 1940. Όσοι ερευνησαν την υπόθεση διαπίστωσαν ότι στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ την συγκεκριμένη ημερομηνία κάποιο διάγγελμα του στρατηγού Ντεγκωλ. Και αυτό που ακούστηκε ήταν ψεύτικο.
Η φωνή που ακούστηκε ήταν γέννημα της Τεχνητής Νοημοσύνης και των παμπολλων τεχνικών δυνατοτήτων της.
Το ίδιο το γεγονός ως τέτοιο θα μπορούσε να αντιμετωπιστει ως μια φάρσα, ως ένα παιχνίδι γιατί όχι διασκεδαστικο μιας και το ν'ακους πράγματα που δεν υπήρξαν και να τα πιστεύεις ως αληθινά ίσως ναταν και μια " πλακα" μεταξύ φίλων.
Όμως εδώ πρόκειται δύο σημεία πρέπει να μας προβληματισουν.
Πρώτον: που βρίσκονται τα όρια του πραγματικου; Που ξεκινά και που αρχίζει το αληθινο; Γιατί μέσα στην ψηφιακή ζωή μας,ως ψηφιακά όντα, δεν μπορούμε πλέον ναχουμε την αίσθηση του αληθινού και του ψευτικου. Να τονιστεί βέβαια το ότι η πραγματικότητα ήταν εδώ και αιώνες συνδεδεμένη με την αισθη(αν)τιμή εμπειρία του ατόμου. Στην σημερινή ψηφιακή εποχή που μπαίνουμε για τα καλά ,η αισθητική αντικαθισταται από την Τεχνική ( μηχανικη). Η Τεχνική έχει αντικαταστήσει οντολογία κι επιστημολογια. Η δε Τεχνητή νοημοσύνη πιο ειδικά μπορεί να θέσει πλέον υπό αμφισβήτηση το τι είναι η όχι πραγματικό .
Δευτερον: Αν προσαρμόσουμε την ανωτέρω διαπίστωση στην Πολιτικη ,τότε θ'ανοιξει μπροστά μας ένα κεφάλαιο που κρύβει κινδύνους για θέματα ελευθερίας και Δημοκρατίας.
Πιο συγκεκριμένα. Ας φανταστούμε λίγο ότι είμαστε πριν τις εκλογές η λίγο πριν την λήψη μιας συλλογικής απόφασης που αφορά το μέλλον (οικονομικό,στρατιωτικό κλπ) μιας χώρας. Και τις στιγμές εκείνες ακούγεται κάποιο μήνυμα δημοφιλούς ηγέτη, η ανακαλύπτεται κάποιο σκάνδαλο που μπορεί κάλλιστα να επηρεάσει την απόφαση των πολιτών . Κι αυτό το μήνυμα είναι ψεύτικο, κατασκευασμενο. Οι πολίτες όμως δεν το γνωρίζουν. Τι άλλο τότε μπορεί να σημαίνει ένα τέτοιο γεγονός πάρα βεβαίως την χειραγώγηση και δόλια πλάνη πληροφορησης; Τι θα μπορούσε να συμβει αν παρθεί μια σοβαρή πολιτικη απόφαση με μη-πραγματικα στοιχεία; Σίγουρα κάτι που που θα μπορούσε να γίνει ως κι η κόλαση για αυτούς που πλανευτηκαν.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ,ως καινοτόμα εξέλιξη μπορεί ναχει αναμφισβητητα πολύ καλά στοιχεία που βοηθούν την επιστήμη,τον αθλητισμό, την οικονομία,την ιατρική και γενικώς σε πολλά θέματα την κοινωνία. Όμως μπορεί να γίνει κι εργαλείο Πολιτικής χειραγώγησης από εξουσίες που δεν σέβονται την ελευθερία και τις αρχές της Δημοκρατίας.
Η Τεχνοπολιτικη της ψηφιακής ύπαρξης ,η ψηφιακή "οντολογια" δίχως συγκεκριμένους κανόνες παιχνιδιού ,αλλά με κανόνες μόνο ισχυος κι επιβολής , μπορεί να οδηγήσει,αν δεν προσεχθει, σε μια νέα μορφή ολοκληρωτισμου. Κι όποιος δεν δεχτεί την λογική αυτης της Πολιτικής να υποχρεωθεί σε μια διαρκή εσωτερική μοναξιά κι εξορία οπως τα διαφορα "γκουλαγκ" στην ανθρωπινη ιστορία.
Κι αυτό που σημειώνω εδω δεν έχει να κάνει με τεχνοφοβια. Όχι. Ειδικα εγώ προσωπικά είμαι υπέρ της τεχνολογικής εξέλιξης και προόδου. Ειμαι και χρησιμοποιώ την Τεχνητή Νοημοσύνη στην δουλειά μου.Έχει να κάνει με ανησυχια περι Δημοκρατίας κι ελευθεριας ,δύο θεμελιακων στοιχείων που ως τώρα εθρεψαν το όνειρο της ορθής Πολιτικής τουλάχιστον στον Δυτικό κόσμο.
Δημοσθένης Δαββετας
Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, ποιητής, εικαστικός, γεωπολιτιστικός αναλυτής.