Οχι στην" προοδοφοβια."
Από το τέλος της δεκαετίας του '70 ξεκίνησε ένα κύμα αμφισβήτησης της νεωτερικότητας σε όλα τα επίπεδα ζωης: από τον τρόπο ντυσίματος, την τέχνη, την μόλυνση του περιβάλλοντος, τον τρόπο διαβίωσης,την διατροφή, τον Διαφωτισμό, την κλιματική κρίση και τόσα άλλα.
Η γέννηση αυτής της αμφισβήτησης είχε σίγουρα βασικούς λογους: υπήρχε μια ακραία προοδευτικοτητα σε όλα τα επίπεδα ζωής με αποτέλεσμα να πλήττεται επικίνδυνα ο " παραδοσιακος" ανθρωπος", να απειλείται ο Άνθρωπος ως Άνθρωπος, ως Ον που μαθαίνει μέσω αμφιβολιών, ως " φυσικο" δημιούργημα και να ναι έτοιμος ν'αντικατασταθει από ένα Τεχνητό Ον, μια Τεχνουπαρξη.
Ήταν η αρχή μιας κυριαρχίας της Τεχνικής, μιας Τεχνοζωης ,η οποία υποσχόταν μέσω της τεχνολογικής εξέλιξης νέες δυνατότητες ύπαρξης.
Οι νέες ελπίδες της Τεχνικής, ομως σε κάποιες περιπτώσεις ακρότητας όπως βλέπουμε ήδη σήμερα με τα ερωτήματα γύρω από την χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, τον ακραιο δικαιωματισμο, την επιβαλλομενη ισοκρατια, την υπερβολή του πολιτικά ορθόν, προβληματισαν. Η αγγελία μιας ζωής όπου θάτανε παντοδύναμη, δεν θ'αμφεβαλλε γιατί η τεχνολογική πρόοδος ήταν ήδη "αλανθαστη" εισέβαλλε στην ζωή μας φιλοδοξωντας να διορθώσει και να βελτιώσει τις αδυναμίες μας.
Από την αμφισβήτησης όμως αυτής της της ακραίας ,συχνά υπερβολικής της προοδευτικοτητας και της νεωτερικής ζωής, αντί να προσπαθήσουμε απλά να διορθώσουμε κάποια λάθη, φτάσαμε στο αναλόγως επικίνδυνο φαινόμενο της αντι-προοδου.
Περίεργες άκρως αντιδραστικες αντιλήψεις κυριαρχούν όλο και περισσότερο στην καθημερινοτητα μας. Αρνούμαστε την μοντέρνα Τέχνη τις κατακτήσεις γυναικών, το δικαίωμα στην ελεύθερη ερωτική επιλογή . Αμφισβητούμε τα όποια τεχνολογικά καλά και τον επιστημονικό λόγο, υποψιαζομαστε παντού συνωμοσίες κι εχθρούς, αντί να ζούμε τις ομορφιές αυτής της ζωής (γευομενοι τον έρωτα, την φιλία, την οικογένεια κλπ), μιλάμε γι'αλλες ζωές κι "ενσαρκωσεις" ( sic), αντι να ζουμε την παρουσα , δεν προσπαθούμε να βελτιωθούμε και τα αφήνουμε όλα στις "θείες" δυνάμεις, κοντολογίς αρνούμαστε τον ορθό λόγο, αποσύρουμε ευθύνες και παραδίδουμε την ευτυχία μας σε " ειδικους" ( ξανά sic) ,οι οποίοι στο όνομα κάποιου του στωικου αντιδιαφωτιστικου πνεύματος μας ωθούν στην άρνηση των όμορφων στιγμών της παρούσης ζωής. Γι'αυτους τους ειδικούς της αντι-προοδου η ουσία ξεκινά με μια άλλη ζωή μετά τον θάνατο. Αναζητώντας όμως αυτές τις άλλες ζωές, είμαστε ζωντανοί νεκροί υποταγμενοι στους δήθεν "πνευματικούς" τσαρλατανους. Οι οποίοι χειραγωγουν και δεν είναι πνευματικοί. Έχοντας φτιάξει ένα αχταρμά λίγο ελληνικής ορολογίας,λίγο θρησκείας,λίγο βουδισμού,λίγο ινδουισμου, λιγο πυθαγορισμου η νεοπλατωνισμου λίγο...λίγο....μας προσφέρουν ένα κοκτέιλ αντι-προοδευτικοτητας που οδηγεί σε ενα νεο μεσαιωνικό σκοταδιστικο λόγο.
Εχθρός μας δεν είναι η πρόοδος, δεν είμαστε προοδοφοβικοι. Άλλωστε ας δούμε πως ήταν το επίπεδο ζωής σε όλα τα επίπεδα παλαιότερα. Από τα ισλαμιστικα θεοκρατικα συστήματα,τον ναζισμο, τον κάθε μορφής απολυταρχισμο, τον Σταλινισμο, την μιζέρια πολλών κρατών παλαιότερα στον τρίτο κόσμο, από αυτά και άλλα η προοδευτική ζωή ,παρά τα όσα τόσα μπορεί κάποιος να της καταμαρτυρησει, έφερε καλύτερα ως τώρα αποτελέσματα, στην κοινωνική και ατομική εξέλιξη .
Ας σταματήσουμε λοιπόν την προοδοφοβια κι ας ψάξουμε να βρούμε μια ισορροπία ανάμεσα στην Τεχνική( Να μην γίνει τεχνομεσαιωνας) και την ανθρώπινη Φύση. Θαταν η καλύτερη λύση.
Δημοσθένης Δαββετας καθηγητής φιλοσοφίας της Τέχνης, ποιητής, εικαστικός, γεωπολιτιστικός αναλυτής.