Οι στρατηγικές κοκορομαχίες Μέρκελ – Ερντογάν
Οι καλυμμένες κοκορομαχίες μεταξύ Μέρκελ κι Ερντογάν συνεχίζονται μ’ αμείωτο ρυθμό. Η πρώτη χρησιμοποιεί τις λέξεις μιας δυτικής δημοκρατίας που θέλει να πιστεύει ακόμα σ’ αρχές λειτουργίας ενός πολιτεύματος. Ο δεύτερος χρησιμοποιεί την ανατολίτικη νοοτροπία, όπου η λέξη δεν ανταποκρίνεται οπωσδήποτε στην πράξη που αναγγέλει αλλά αφήνει πάντα να αιωρείται μια αμφιβολία η οποία μπορεί ανά πάσα στιγμή να ξεχάσει αρχές κι αξίες και να γίνει διαπραγματευτικό εργαλείο όπως σε ανατολίτικο παζάρι. Στην πρόσφατη επίσκεψή της στην Άγκυρα, η Γερμανίδα καγκελάριος υπενθύμισε στον Τούρκο πρόεδρο τα καθήκοντα μιας δημοκρατίας: «ο διαχωρισμός των εξουσιών κι η ελευθερία της έκφρασης» πρέπει να διασφαλίζονται» στο σύνταγμα μιας σύγχρονης χώρας κι ειδικά χώρας που θέλει να γίνει μέλος της ευρωπαϊκής ένωσης και συμπλήρωσε εμφατικά: «η αντιπολίτευση είναι επίσης μέρος της δημοκρατίας». Ο τόνος της Μέρκελ ήταν ισχυρός όπως κι ο συμβολισμός των αποφασιστικών λόγων της. Κι αυτό γιατί απέναντι σε Πούτιν και Τραμπ, η γερμανίδα καγκελάριος εμφανίζεται ως η μόνη ισχυρή για να υπερασπιστεί τις Δυτικές αξίες. Ανάλογα ως leader του ελεύθερου κόσμου συμπεριφέρθηκε και στον Ερντογάν. Άλλωστε ήδη πριν τον δει είχε ήδη προειδοποιήσει ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για τον Τούρκο πρόεδρο. Κι αυτός ο τελευταίος πως απάντησε; Χρησιμοποιώντας αμφισήμαντες λέξεις που υπονοούν απειλές. Ποιες είναι αυτές; Ότι θα εγκατέλειπε μονομερώς τη συμφωνία για τους μετανάστες που υπέγραψε η χώρα του με την Ευρωπαϊκή Ένωση εάν δεν του έδινε η Ελλάδα τους στρατιωτικούς που ζήτησαν σε αυτήν άσυλο. Ανάλογα ζήτησε και την έκδοση από τη Γερμανία άλλων Τούρκων «πραξικοπηματιών» που επίσης ζήτησαν εκεί άσυλο. Ταυτόχρονα χρησιμοποιεί την ισχυρή τουρκική κοινότητα της Γερμανίας για διαδηλώσεις ενώ πρόσφατα ζήτησε από τα γερμανικά αναγνωριστικά αεροπλάνα που έχουν τις βάσεις τους στην Τουρκία, με επιτακτικό τρόπο, να ενημερωθεί για τις τραβηγμένες με κάμερα εικόνες πολέμου σε Συρία και Ιράκ. Η Γερμανία στην τελευταία απαίτηση απάντησε αρνητικά με τη δικαιολογία ότι δεν μπορεί να επέμβει στην νομική διαδικασία. Παλαιότερα βέβαια το έκανε στην περίπτωση του Γερμανού χιουμορίστα ξεχνώντας τα νομικά κωλύματα. Η Μέρκελ αντιμετωπίζει τον Ερντογάν με ρεαλισμό. Από τη μία δεν πιστεύει στις απειλές του κι αυτό γιατί ξέρει πως σε περίπτωση ρήξης με την Ευρώπη, ο Τούρκος πρόεδρος κι η χώρα του θα έμπαιναν σε μεγάλες οικονομικές περιπέτειες και θα έβγαιναν χαμένοι. Άλλωστε, ούτε η Κίνα ούτε η Ρωσία φαίνονται ικανοί να βοηθήσουν την Τουρκία όπως η ίδια θα ήθελε. Από την άλλη δε, δεν θέλει η Γερμανίδα καγκελάριος να ρισκάρει κάποιες ανεξέλεγκτες φιλίες της Άγκυρας στην αγκαλιά του Πούτιν. Θέλει να συνεχίσει το δύσκολο διάλογο. Γι’ αυτό και παρότι έχει δύσκολες προσωπικές σχέσεις με τον Ερντογάν τον αντιμετωπίζει εντούτοις με ισότιμα ώστε να ικανοποιήσει το ισχυρό ανατολίτικο εγώ του. Κι όλα αυτά κρύβουν στο βάθος ένα σκληρό μπράντεφερμεταξύ τους. Κρύβουν μια συνεχιζόμενη πίσω από τις επίσημες λέξεις κι ανακοινώσεις στρατηγική διαμάχη.
Δ.Δαββέτας
Καθ. Φιλοσοφίας της Τέχνης, Ποιητής, Εικαστικός.